Zmiany patologiczne  ( w ocenie KT / MRI  )  w chorobie zwyrodnieniowej kręgosłupa 

1. Zmiany zwyrodnieniowe krążków międzykręgowych.

Choroba zwyrodnieniowa krążka międzykręgowego (dyskopatia) rozpoczyna się od stopniowej utraty wody w jądrze miażdżystym (dehydratacji), co skutkuje upośledzeniem funkcji amortyzacyjnej i prowadzi do powstawania pęknięć w obrębie pierścienia włóknistego (annular tears).

W zaawansowanym stadium choroby zwyrodnieniowej krążka dochodzi do tworzenia się skupisk gazu (objaw próżniowy – vaccuum phenomen) oraz do powstawania zwapnień w obrębie krążka.

Pęknięcia pierścienia włóknistego najczęściej są bezobjawowe. Wyróżnia się pęknięcia koncentryczne, poprzeczne i promieniste. Pęknięcia promieniste (radial tears) prowadzą najczęściej do powstania przepukliny krążka międzykręgowego.

Patomorfologicznie wyróżnia się cztery stadia przepukliny krążka międzykręgowego:

a) Uwypuklenie krążka międzykręgowego ( bulging ). Polega na spłaszczeniu i symetrycznym uwypukleniu krążka, obejmującym co najmniej 180 stopni jego obwodu. Przez wielu autorów jest traktowane jako odrębna zmiana patologiczna.

b) Protruzja – przepuklina krążka międzykręgowego z zachowaniem ciągłości pierścienia włóknistego.

c) Ekstruzja – przepuklina krążka międzykręgowego z całkowitym przerwaniem ciągłości pierścienia włóknistego.

d) Sekwestracja – wypadnięcie fragmentu krążka międzykręgowego. Fragment jądra miażdżystego i ewentualnie pierścienia włóknistego odrywają się od pozostałej części krążka międzykręgowego i często ulegają znacznemu przemieszczeniu.

kregjpg

2. Zmiany zwyrodnieniowe trzonów kręgowych. W początkowym okresie, równolegle ze zmianami w krążku międzykręgowym, dochodzi do uszkodzenia chrząstki płytki granicznej oraz aseptycznego odczynu zapalnego sąsiadujących części trzonów, z nasileniem waskularyzacji i zwiększoną ilością włóknika w obrębie szpiku kostnego, co powoduje zwiększoną ilość wody (obrzęk szpiku). Zmiany te określane są nazwą “discovertebritis” lub “aseptic spondylodiscitis” (typ 1 zmian zwyrodnieniowych trzonów w badaniu MR wg MODICA).

 

W późniejszym okresie dochodzi do zastępowania szpiku kostnego czerwonego przez szpik żółty, zawierający znaczną ilość tłuszczu (zwyrodnienie tłuszczowe - typ 2 zmian zwyrodnieniowych trzonów wg MODICA ). Podobnie jak w przypadku typu 1 zmiany typu 2 obejmują części trzonów przylegające do płytek granicznych, choć przy bardziej nasilonym procesie zwyrodnieniowym mogą zajmować większą część trzonu.

Kolejna postać, która występuje w zaawansowanym okresie choroby zwyrodnieniowej, to sklerotyzacja trzonów w okolicy płytek granicznych i zastąpienie szpiku kostnego przez sklerotyczną tkankę (typ 3 wg MODICA). Osobnym typem zmian zwyrodnieniowym trzonów kręgowych są osteofity, czyli dziobiaste wyciągnięcia krawędzi trzonów.

 

kreg2jpg

Największe znaczenie mają osteofity tylnych i tylno-bocznych krawędzi trzonów, które wpuklają się do kanału kręgowego i otworów międzykręgowych, powodując ucisk na struktury wewnątrz kanałowe i wewnątrz otworowe.

Szczególną postacią zmian zwyrodnieniowych trzonów są nierówności płytek granicznych (osteochondrosis erosiva), które często sprawiają trudności w różnicowaniu ze zmianami zapalnymi typu spondylodiscitis. Guzki Schmorla.

Oprócz choroby Scheuermanna, guzki Schmorla mogą występować w przebiegu choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa, jako wyraz do trzonowej przepukliny krążkamiędzykręgowego.


CIEKAWE OBJAWY CHOROBOWE

Na tak często stawiane pytanie: „Jak się odnaleźć w szybko zmieniającym się świecie?”, sugeruję odpowiedź: „Przede wszystkim – nie gubić się”. prof. Leon Drobnik

Objawy

Objaw (symptoma) - zjawisko zachodzące w organizmie lub psychice człowieka, które jest wykorzystywane jako oznaka występowania określonej choroby lub stanu patologicznego lub prawidłowego.

Objaw Abadiego Rodzaje:1. Skurcz m. dźwigacza powieki górnej w wolu z wytrzeszczem.2. Zniesienie bolesności ścięgna Achillesa przy ucisku występujące np. w wiądzie rdzenia. Objaw adiadochokinezy BabinskiegoNiezdolnosc do wykonywania ruchów naprzemiennych kończynami (np. kolejne odwracanie i nawracanie dłoni).Występowanie: uszkodzenia móżdżku.

Objaw Alajounine’a i Thurela Niemożność chodzenia na pietach i opadanie stopy. Wystepowanie: porażenie n. kulszowego.

Objaw Amosa Chory unosząc się z pozycji lezącej do siedzącej nie siada do kata 90 o, podpiera się szeroko rozstawionymi i wysuniętymi do tyłu rękoma. Występowanie: jeden z objawów oponowych, ch. Heinego i Medina.

Objaw Argylla Robertsona Brak reakcji bezpośredniej i konsensualnej źrenic na światło, przy zachowanej reakcji na zbieżność i nastawność. Występowanie: wiad rdzenia.

Objaw Babińskiego Zgięcie grzbietowe palucha połączone z wachlarzowatym rozstawieniem pozostałych palców powstałe pod wpływemdraznienia podeszwowej powierzchni stopy. Wystepowanie: uszkodzenie dróg piramidowych.

objaw Balleta Niedowład lub porażenie jednego lub kilku mięśni okruchowych. Występowanie: nadczynność tarczycy.

Objaw Barrego Chory leży na brzuchu, zgina się mu biernie kończyny w stawach kolanowych pod katem prostym, po chwili konczynaniedowładna opada lub chory koryguje jej opadanie, przez co powstają ruchy wahadłowe tej kończyny. Występowanie: niedowład piramidowy.

Objaw Battle’a Krwiak podskórny ponad wyrostkiem sutkowatym. Występowanie: złamania podstawy czaszki.

Objaw Beevora Przesuwanie się pępka ku górze przy zmianie pozycji z lezącej na siedząca. Występowanie: porażenie mm. dolnych brzucha.

Objaw Bella Unoszenie gałki ocznej ku górze i na zewnątrz przy zamykaniu oczu. Występowanie: porażenie n. twarzowego.

Objaw Bera Nadmierne rogowacenie i przebarwienie skóry łokci i kolan (”brudne kolana i łokcie”). Występowanie: niedoczynność tarczycy.

Objaw Bergera i Wartenberga Osłabienie lub zniesienie wyczuwalnej dotykiem wibracji m. okrężnego oka przy zaciskaniu powiek. Występowanie: porażenie n. twarzowego.

Objaw Blumberga Ostry ból brzucha odczuwany w chwili nagłego zwolnienia ucisku powłok brzucha. Występowanie: zapalenie otrzewnej.

Objaw Bostona Nierównomierne z ruchem gałek ocznych przesuwanie się powiek podczas patrzenia ku dołowi. Występowanie: nadczynność tarczycy.

Objaw Brama Szerokie otwarcie szpar powiekowych podczas śmiechu. Występowanie: nadczynność tarczycy.

Objaw Brandstaedtera Charakterystyczna linia dna pęcherza moczowego na zdjęciu z kontrastem. Występowanie: wysiłkowe nietrzymanie moczu.

Objaw Brdlika Niemożność dotknięcia głowa kolan w pozycji siedzącej. Występowanie: choroba Heinego i Medina.

Objaw Hertoghe’a Brak owłosienia 1/3 zewnętrznej luku brwiowego. Występowanie: niedoczynność tarczycy.

Objaw Chaddocka Draznienie skóry w okolicy kostki zewnętrznej powoduje reakcje podobna jak w objawie Babińskiego. Objaw Charcota Uniesienie łuku brwiowego. Występowanie: porażenie n. twarzowego

Objaw Charcota, Mariego i Cardarelliego Drżenie całego ciała (gł. dłonie).Występowanie: nadczynność tarczycy.

Objaw Chełmonskiego Bolesność na wstrząsanie wątroby. Występowanie: torebka wł

Objaw Chiraya Niemożność ustania na palcach i opadanie na pietę po stronie chorej. Występowanie: porażenie tylnych mm. goleni w rwie kulszowej.

Objaw Chvostka Skurcz mm. mimicznych po opukiwaniu policzka w miejscu przebiegu n. twarzowego (przed przewodem słuchowym zewnetrznym).Występowanie: tężyczka, w wieku poniemowlecym: chwiejność wegetatywna.

Objaw Courvoisiera Powiekszenie pęcherzyka żółciowego wskutek ucisku na przewody żółciowe przez guz trzustki.

Objaw Cullena ”Błękitny pępek” = krwiak pępka (haematophalus) - powstaje wskutek przeświecania krwistej zawartości jamy brzusz-nej. Występowanie: krew w jamie brzusznej (np. pęknięta ciąża pozamaciczna).Objaw Dalrymple’aRozszerzenie szpary powiekowej wskutek przykurczu powieki górnej. Występowanie: choroba Basedowa.

Objaw Enrotha 2Obrzek powiek górnych (czasem także dolnych).Występowanie: nadczynność tarczycy. Objaw fajkowy Wydymanie jednego policzka przy wydechu po stronie porażenia. Umożliwia rozpoznanie strony porażenia u chorego nieprzytomnego.

Objaw fantomu Odczuwanie bólu i czucia w amputowanej części ciała.

Objaw firankowy Opadniecie łuku podniebienno-gardłowego po stronie porażonej i zbaczanie języczka i tylnej ściany gardła w stronę zdrowa przy fonacji (wydawanie ćwieku)Występowanie: jednostronne porażenie n. IX i X.

Objaw Flataua 1. Karkowy - przy biernym pochyleniu głowy do przodu następuje rozszerzenie źrenic.2. Erekcyjny - przy kilkakrotnym pochyleniu tułowia ku przodowi pojawia się erekcja. Występowanie: zwiększoneciśnienieśródczaszkowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Objaw Giocondy Charakterystyczny wyraz twarzy (tzw. uśmiech poprzeczny).Występowanie: miastenia (pierwszy i najczęstszy objaw).

Objaw Goldflama Ból powstający podczas wstrząsania okolicy lędźwiowej. Występowanie: choroby nerek.

Objaw Graefego Powieka górna nie nadarza za poruszająca sie w dół gałka oczna. Występowanie: nadczynność tarczycy, wytrzeszcz.

Objaw Grasseta Niemożność równoczesnego uniesienia obu kończyn dolnych podczas leżenia na wznak przy zachowanej zdolnościdonoszeniakażdej z kończyn oddzielnie, kończynaniedokładna opada w chwili podniesienia kończyny zdrowej.

Objaw Greya-Turnera Krwawe podbiegniecie podbrzusza i okolicy lędźwiowej.

Objaw Grifforda Trudność w wywinięciu powiek górnych. Występowanie: choroba Basedowa, retrakcja powiek górnych pochodzenia mięśniowego.

Objaw Hilla Cisnienie na t. udowej większe od ciśnienia na t. ramiennej. Występowanie: niedomykalność zastawki aortalnej.

Objaw Hofmokla Ucisk na powłoki brzuszne powoduje powstanie zagłębienia otrzymującego się przez pewien czas. Występowanie: zaleganie kału.

Objaw Homansa Ból łydki w czasie grzbietowego zginania stopy. Występowanie: zakrzepica żył głębokich goleni.

Objaw Janewaya Plamiste rumienie lub wybroczyny na dłoniach i podeszwach. Występowanie: powolne zapalenie wsierdzia.

Objaw Jellinka Przebarwienie skóry powiek. Występowanie: nadczynność tarczycy.

Objaw Kehra Ostry ból w lewym podżebrzupromieniujący do lewego barku. Występowanie: pękniecieśledziony.

Objaw Kniesa Nierównomierne rozszerzenie źrenic w przyćmionym świetle. Występowanie: nadczynność tarczycy.

Objaw Kochera Gałka oczna nie nadąża za poruszająca się skokowo ku górze powieka górna podczas patrzenia ku górze. Występowanie: nadczynność tarczycy.

Objaw kucania Skłonność do przybierania pozycji kucznej, zwykle w związku z wysiłkiem i niedotlenieniem krwi krążącej. Występowanie: tetralogia i pentalogia Fallota.

Objaw Lafory Zaostrzenie rysów twarzy. Występowanie: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Objaw Littena Podczas wdechu powstaje w obrębie przestrzeni międzyżebrowych (od VII w dół) poziome wgłębienie przesuwające sieku dołowi, które przy wydechu wypełnia się. Występowanie: jednostronnie ujemny objaw - zmiany w jamie opłucnej (zrosty, wysiek, powietrze w jamie opłucnej).

Objaw Loewiego Szybkie, maksymalne rozszerzenie źrenicy po wkropleniu roztworu adrenaliny. Występowanie: nadczynność tarczycy.

Objaw Lusta Nagłe odwiedzenie stopy w odpowiedzi na uderzenie w miejscu przebiegu n. strzałkowego powierzchniowego (ponizejgłowy strzałki).Występowanie: tężyczka. Objaw łokciowy Uderzenie w n. łokciowy poza kłykciem wewnętrznym powoduje zgięcie w kierunku łokciowym palców 3,4 i 5.Występowanie: tężyczka.

Objaw Maranona Pokrzywka skóry szyi na poziomie tarczycy. Występowanie: choroba Basedowa.

Objaw Mariego Rzadkie mruganie. Występowanie: choroba Parkinsona (jeden z wczesnych objawów).

Objaw Moebiusa Zbaczanie gałki ocznej podczas patrzenia zbieżnego. Występowanie: choroba Basedowa.

Objaw Murphy’ego Ucisk ręka prawego podżebrza powoduje ból podczas wdechu, co zmusza chorego do płytkiego oddychania. Występowanie: kamica żółciowa.

Objaw Musetta Rytmiczne kiwanie głowa . Występowanie:niedomykalność zastawki aortalnej.

Objaw opaskowy = objaw Rumpla i Leedego Kilkunastominutowe uciśniecie ramienia opaska elastyczna powoduje powstanie wybroczyn na skórze poniżej ucisku(co świadczy o wzmożonejprzepuszczalnościnaczyń włosowatych).

Objaw Pastii Ciemne, wybroczynowe pasy w zgięciach łokciowych i pachwinowych. Występowanie: okres wysypkowy płonicy.

Objaw Raynauda Napadowe zbledniecie palców stóp, rak, płatków usznych i czubka nosa pod wpływem zimna lub emocji. Występowanie: choroba Raynauda, kolagenozy.

Objaw Romberga Utrata równowagi podczas stania ze złączonymi stopami i z zamkniętymi oczami. Występowanie: wiad rdzenia, uszkodzenia móżdżku.

Objaw Rowsinga Ból w prawym dolnym kwadrancie jamy brzusznej powstający przy uciskaniu lewego dolnego kwadrantu jamy brzusz-nej. Występowanie: ostre zapalenie wyrostka robaczkowego.

Objaw Schultzego Powstawanie dołka na jerzyku w miejscu opukiwania go młoteczkiem. Występowanie: tężyczka.

Objaw Skody Odgłos opukowy bębenkowy ponad poziomem dużej ilości płynu w jamie opłucnej lub ponad stłumieniem spowodowa-nympneumonicznym nacieczeniem płuca.

Objaw Stellwaga Rzadkie i niepełne mruganie. Występowanie: nadczynność tarczycy, choroba Parkinsona.

Objaw Stierlina Brak wypełnienia środkiem cieniującym jelita. Występowanie: choroba Lesniewskiego i Crohna, gruźlica.

Objaw sztywnosci karku Opór pojawiającysię podczas biernego pochylania głowy ku przodowi. Przy znacznej sztywnościmożnedojść do wygie-ciagłowy ku tyłowi (opisthotonus). Wystepowanie: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Objaw Trendelenburga Opadanie miednicy po stronie zdrowej przy obciążeniu kończyny chorej. Występowanie: porażenie mm. odwodzących, brak podparcia k. udowej w panewce.

Objaw triady Hutchinsona Triada objawów występujących w kile wrodzonej późnej:1. zęby Hutchinsona 2. ślepotazwiązana z zapaleniem miąższowym rogówki 3. głuchota związana ze zmianami zwyrodnieniowymi w uchu wewnętrznym

Objaw Trousseau Ucisk pęczka naczyniowo-nerwowego ramienia powoduje skurcz mm. przedramienia i dłoni (dłoń układa sie w tzw.”rękępołożnika”). Występowanie: tężyczka.

Objaw Weila i Edelmana Podczasbadania objawów Kerniga następuje zgięcie grzbietowe palucha.5Wystepowanie: wzmożone ciśnienie śródczaszkowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

Objaw Yergasona Bolesność okolicy bruzdy miedzyguzkowej ramienia w czasie wykonywania supinacji przeciwko oporowi zgietego w sta-wiełokciowym przedramienia. Występowanie: zapalenie pochewki m. dwugłowego.

Objawy Brudzinskiego 1. karkowy - bierne pochylenie głowy do przodu powoduje zgięcie kończyn dolnych w stawach biodrowych i kolanowych2. policzkowy - ucisk na policzek poniżej k. jarzmowej powoduje uniesienie przedramion i ich zgiecie3. łonowy - ucisk na spojenie łonowe powoduje zgięcie kończyn dolnych w stawach kolanowych i biodrowych Występowanie: zwiększone ciśnienie śródczaszkowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Objawy oponowe Kerniga 1. górny - bierne pochylenie tułowia ku przodowi powoduje zgięciekończyn dolnych w stawach biodrowych i kolano-wych2. dolny - opór występujący podczas biernego prostowania konczyn dolnych, uprzednio biernie zgiętych w stawachkolanowym i biodrowych Występowanie: zapalenie opon mózgowo-rzdeniowych, zwiększoneciśnienieśródczaszkowe.